Diện tích bề mặt cơ thể là chỉ số dùng trong y tế, không phải để đánh giá cân nặng hay dinh dưỡng. Nó xuất hiện khi bác sĩ tính liều một số thuốc, đặc biệt là hóa trị, và khi tính chỉ số tim.
Đang tải công cụ tính diện tích bề mặt cơ thể…
Kết quả mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.
Công cụ tính theo hai công thức phổ biến nhất: Mosteller đơn giản và dễ nhớ, Du Bois là công thức gốc từ năm 1916 và vẫn được dùng rộng rãi.
Công thức và cách tính
Cả hai đều chỉ cần chiều cao và cân nặng.
- Mosteller: căn bậc hai của (chiều cao cm × cân nặng kg ÷ 3600).
- Du Bois: 0.007184 × cân nặng^0.425 × chiều cao^0.725.
- Đơn vị kết quả là mét vuông.
Hai công thức thường cho kết quả chênh nhau dưới 0,05 m² ở người có thể trạng trung bình. Chênh lệch lớn hơn xuất hiện ở người rất béo hoặc rất gầy.
Ví dụ cụ thể
Vài thể trạng khác nhau:
| Chiều cao | Cân nặng | Mosteller | Du Bois |
|---|---|---|---|
| 155 cm | 45 kg | 1,39 m² | 1,40 m² |
| 160 cm | 55 kg | 1,56 m² | 1,56 m² |
| 170 cm | 70 kg | 1,82 m² | 1,81 m² |
| 180 cm | 85 kg | 2,06 m² | 2,05 m² |
Trường hợp đặc biệt
Trẻ em
BSA được dùng nhiều trong nhi khoa để tính liều thuốc, vì nó phản ánh chuyển hóa tốt hơn cân nặng đơn thuần ở trẻ nhỏ. Công thức Mosteller dùng được cho cả trẻ em và người lớn.
Người béo phì
Ở người rất nặng cân, các công thức BSA có xu hướng cho kết quả cao và một số phác đồ điều trị quy định mức trần. Đây là quyết định lâm sàng, phải theo phác đồ chứ không tự tính.
Phụ nữ mang thai
Cân nặng tăng nhanh trong thai kỳ nên diện tích bề mặt tính ra cũng tăng theo, nhưng phần tăng đó chủ yếu là thai và dịch. Với các tính toán y khoa trong thai kỳ, bác sĩ dùng cách quy đổi riêng chứ không lấy thẳng con số này.
Người mất một phần chi thể
Mọi công thức ở đây đều giả định cơ thể nguyên vẹn. Với người cụt chi, kết quả sẽ cao hơn thực tế và cần được cơ sở y tế hiệu chỉnh, không dùng con số tự tính.
Khi nào chỉ số này không phản ánh đúng
Chỉ số này không nói gì về việc bạn thừa cân hay thiếu cân. Nếu bạn đang tìm cách đánh giá cân nặng, hãy dùng BMI, vòng eo và tỷ lệ mỡ thay vì BSA.
Nếu bạn tra chỉ số này để đối chiếu liều thuốc, hãy dùng con số do bác sĩ hoặc dược sĩ tính. Mỗi phác đồ có thể quy định công thức riêng và có quy tắc làm tròn riêng.
Các công thức BSA đều là ước lượng từ phép đo trên số lượng người khá nhỏ, và sai số có thể tới 5% so với đo trực tiếp.
Công thức Du Bois được xây dựng năm 1916 trên chín người, trong đó có một trẻ em. Nó vẫn được dùng rộng rãi vì kết quả phù hợp thực tế, nhưng nền tảng dữ liệu thì rất mỏng theo tiêu chuẩn hôm nay.
Với người có thể trạng rất khác trung bình — béo phì nặng, phù nhiều, hoặc mất chi — các công thức này đều kém chính xác. Trong lâm sàng, bác sĩ sẽ điều chỉnh theo phác đồ cụ thể.
Các công thức đều được xây từ những nhóm dân số nhất định và cho ra kết quả chênh nhau vài phần trăm. Khác biệt đó không quan trọng khi bạn chỉ muốn có một con số tham khảo, nhưng lại quan trọng trong y khoa — đó là lý do việc chọn công thức nào thuộc về cơ sở điều trị.
Công cụ liên quan
- Tính BMI — chỉ số để đánh giá cân nặng
- Tính khối lượng cơ nạc —
- Tính BMR —
Câu hỏi thường gặp
BSA dùng để làm gì?
Chủ yếu trong y tế: tính liều một số thuốc, đặc biệt là hóa trị, và tính chỉ số tim. Nó không dùng để đánh giá cân nặng hay dinh dưỡng.
Nên dùng Mosteller hay Du Bois?
Mosteller phổ biến hơn vì dễ tính và cho kết quả tương đương. Nếu phác đồ điều trị của bạn chỉ định công thức nào thì dùng đúng công thức đó.
BSA trung bình của người lớn là bao nhiêu?
Khoảng 1,7 m² với nam và 1,6 m² với nữ ở thể trạng trung bình. Con số cụ thể phụ thuộc chiều cao và cân nặng của từng người.
Tôi có nên tự tính liều thuốc theo BSA không?
Không. Liều thuốc phải do bác sĩ hoặc dược sĩ quyết định theo phác đồ, có tính tới chức năng gan thận và nhiều yếu tố khác. Công cụ này chỉ để tham khảo.
Giảm cân thì diện tích bề mặt đổi bao nhiêu?
Ít hơn bạn nghĩ, vì chiều cao không đổi và cân nặng chỉ vào công thức dưới dạng căn bậc hai. Giảm 10 ki-lô-gam ở người 80 ki-lô-gam làm diện tích bề mặt giảm khoảng 6 phần trăm.
Vì sao thuốc lại tính theo diện tích bề mặt chứ không theo cân nặng?
Vì nhiều quá trình chuyển hóa và đào thải thuốc tỷ lệ với diện tích bề mặt hơn là với khối lượng. Đây là quy ước trong một số chuyên khoa; việc tính liều là của bác sĩ, không phải của người dùng.
Chiều cao hay cân nặng ảnh hưởng nhiều hơn?
Chiều cao ảnh hưởng nhiều hơn trong hầu hết công thức. Đó là lý do hai người cùng cân nặng nhưng chênh nhau 15 cm chiều cao sẽ có diện tích bề mặt khác nhau rõ rệt.
Căn cứ và nguồn
- Mosteller RD (1987) — Simplified calculation of body-surface area, N Engl J Med 317:1098 —
- Du Bois D, Du Bois EF (1916) — A formula to estimate the approximate surface area if height and weight be known —
Cập nhật tham số: 09/2026. Kết quả mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.