Bách phân vị (percentile) là gì? Giải thích ngắn gọn và dễ hiểu

Bách phân vị cho biết một giá trị đứng ở đâu trong nhóm tham chiếu. Bách phân vị 75 nghĩa là giá trị đó cao hơn 75 trong 100 người cùng nhóm.

Trong đánh giá tăng trưởng của trẻ, bách phân vị là cách nói dễ hình dung nhất với phụ huynh. Bé ở bách phân vị 40 về chiều cao nghĩa là bé cao hơn 40% và thấp hơn 60% trẻ cùng tuổi, cùng giới.

Bách phân vị và z-score là hai cách nói cùng một điều, đổi qua lại được. Bách phân vị 50 tương ứng z-score 0 (đúng mức trung vị); bách phân vị khoảng 2,3 tương ứng z-score −2, tức ngưỡng gầy hoặc thấp còi.

Một điều dễ hiểu nhầm: trẻ ở bách phân vị thấp không có nghĩa là có vấn đề. Theo định nghĩa, luôn có một nửa số trẻ khỏe mạnh nằm dưới mức trung vị. Điều đáng quan tâm là bé có giữ ổn định quanh một mức qua nhiều lần đo hay không.

Cũng cần để ý nhóm tham chiếu là ai. Các công cụ trên site dùng chuẩn tăng trưởng của WHO, áp dụng chung cho trẻ mọi quốc gia; một số phần mềm khác dùng biểu đồ CDC của Hoa Kỳ và sẽ cho bách phân vị hơi khác.

Công cụ liên quan

Xem thêm toàn bộ thuật ngữ hoặc trang hỏi đáp. Cập nhật tham số: 09/2026.